Nieuwsbrief
Natuurlijk Tuinieren 
 

 

 

 

De winter begon deze keer al vroeg met eind 2010 al een dik pak sneeuw. Lastig  als je van huis moet maar prachtig in de tuin. Hebt u ook mooie plaatjes geschoten van al die planten met hun sneeuwmutsjes op? 

Door al dat gewicht vond ik na het smelten van de sneeuw veel uitgebloeide (vaste)plantenstengels -  die ik had laten staan om het zaad voor de vogels én voor het welbekende wintersilhouet  - geknakt en plat tegen de grond terug. In mijn voortuin heb ik ze dit weekend maar teruggeknipt. In de achtertuin mogen ze nog blijven staan, want de vogels kunnen er nog lekker in scharrelen en het beschermt de aarde - kleigrond in mijn geval - nog een beetje tegen het dichtslaan van de grond door harde slagregens.

 

 

Zaadplanten voor de vogels

In de winter ziet de tuin er kaal uit, maar  juist dan heb je plezier van je tuinvogels. Als er ten minste wat voor ze te halen is.  Zoals  het zaad van zonnebloem, teunisbloem, kaardenbol,  Rudbeckia, dropplant, Verbena bonariensis, enz.

Putters en sijsjes houden zich vaak op in elzen: de vogels zijn urenlang bezig  de zaadjes uit de elzenproppen te peuteren, een leuk gezicht. elzenproppen een schat aan zaadjes herbergen, die de vogels er hagend aan de takken uit peuteren. Elzen worden vanouds geplant aan het water en kunnen  regelmatig teruggeknipt worden tot op een lage stobbe, dus echt nog niet zo’n gekke keuze voor de tuin, zeker niet als je in de polder woont. En in het voorjaar geniet je van de bloeiende katjes. Tenzij je last hebt van hooikoorts natuurlijk.

Putter in zaadstengel van teunisbloem (Foto: Ina Marbus)

 

De Vlaamse gaai eet graag eikels en hazelnoten die hij al in de herfst her en der verstopt in de border en in het gras om ze in de winter weer op te zoeken. Vaak vergeet hij ze ook en vind je her en der de zaailingen.Een hazelaar is een struik voor een wat grotere tuin, reken er op dat hij toch zeker zo’n 4 meter hoog wordt. Maar de struik is door snoeien (jaarlijks een aantal takken verwijderen of één keer in de paar jaar helemaal tot op de grond afzetten) wel binnen de perken te houden, en de takken zijn bovendien nuttig als rijshout voor bonen. De hazelaar bloeit al heel vroeg in het voorjaar: hij heeft geen bijen nodig voor de verspreiding van zijn stuifmeel, maar maakt gebruik van de wind. Een mooie cultivar is de roodbladige hazelaar: Corylus avellana ‘Purpurea’ die bloeit met rood aangelopen katjes. Ook deze heeft lekkere noten, en niet alleen voor de vogels! Zoek eens naar de vrouwelijke bloempjes van de hazelaar: ze zijn minuscuul klein ( een halve centimeter)  rood, en verschijnen al vroeg in de winter.  Je kunt je nauwelijks voorstellen dat daaruit straks  de hazelnoten groeien!

 Het minuscule vrouwelijke bloempje van de hazelaar.

 

Allerlei bedragende heesters kunnen ook hun steentje bijdragenten behoeve van de vogels:

denk aan Gelderse roos  en sierappels zoals ‘Golden Hornet’ en  ‘Red Sentinel’: pas na de vorst worden deze vruchten zacht en dus interessant voor vogels (merels, lijsters). voor die tijd kunnen we genieten van de kleur die het geeft aan de tuin. Ook rozenbottels zijn interessant en wel voor groenlingen, die er de zaadjes uit peuteren. Vooral de botanische rozensoorten geven veel en mooie bottels. Nadeel is dat ze, in tegenstelling tot doorbloeiende rozen, slechts één maal-  in juni - bloeien, maar de vruchten in herfst en winter maken dit ruimschoots goed en bovendien doen we de vogels er een plezier mee.

 

 

Naar boven

 

  

Het kan geen kwaad om de vogels ook nog wat extra zaad voor te zetten in de vorm van vetbollen e.d.  Van natuurliefhebber en natuurtekenaar Jasper de Ruiter, en van Tringa Paintings natuurillustratie en educatie  ontvingen wij het volgende persbericht  met veel nuttig informatie om vogels naar uw tuin te trekken (Bovendien maakt hij prachtige herkenningkaarten die u kunt bestellen);

 

Help de tuinvogels de winter door

 

De aanhoudende winter zorgt ervoor dat het voor veel tuinvogels moeilijker wordt om natuurlijk voedsel, als zaden, bessen en insecten, te vinden. Juist nu het zoeken vanwege de kou steeds meer energie kost. U kunt de vogels helpen door ze bij te voeren. Maar wat moet u de vogels voeren? Tringa Paintings heeft een handige Tuinvogelvoederwijzer voor u gemaakt.

 

Waarom voeren

Vogels hebben een relatief hoge lichaamstemperatuur, minimaal 40 °C. Bij koud weer verbruiken vogels veel energie. Zo kunnen kleine vogels 10% van hun lichaamsgewicht in één nacht verliezen. Bij weinig voedsel kunnen ze dit tekort moeilijk aanvullen. U kunt ze dan helpen door te voeren.

 

Overleven

Om te kunnen overleven is het belangrijk om je aan te passen aan de verschillende seizoenen. Veel tuinvogels zijn insecteneters. In het voorjaar en de zomer is er genoeg voedsel te vinden. Maar in de wintermaanden zijn er bijna geen insecten meer. Dit is een reden voor veel vogels om naar het zuiden te trekken waar wel insecten te vinden zijn. Maar er zijn ook vogels die het hele jaar door in Nederland blijven, zoals de merel. De merel kan naast insecten ook goed leven van bessen en fruit. Mezen eten bijvoorbeeld in de wintermaanden noten en zaden in plaats van insecten. Hun darmstelsel wordt hierop aangepast. Veel vogels zoeken in de winter de dorpen en steden op. Uit ervaring hebben ze geleerd dat naast beschutting ook voedsel te vinden is.

 

Wat kan ik de vogels voeren?

 

Merel, zanglijster, koperwiek, kramsvogel en spreeuw

Brood, gewelde krenten en rozijnen, fruit, bessen

Leg het voer op een sneeuwvrije plek op de grond in de buurt van beschutting.

Mezen

Vetblokken, ongezouten pinda, vogelzaad en zonnebloempitten

Vetblokken en voedersilo’s ophangen in bomen struiken. Zaden op de voedertafel leggen.

Specht, boomklever

Vetblokken, zonnepitten en ongezouten pinda’s.

Ophangen in een boom op een rustige plek.

Huismus, vink, groenling

Onkruidzaden, gemengd strooizaad, zonnepitten en broodkruimels.

Leg het voer op een sneeuwvrije plek op de grond of op een voedertafel.

Winterkoning, heggenmus en roodborstje

Universeel voer, meelwormen, ongekookte havermout en broodkruimels.

Leg het voer op een sneeuwvrije plek op de grond onder heggen en struiken.

 

Voederwijzer

Tringa Paintings heeft een educatieve geplastificeerde A-4 Vogelherkenningskaart op de markt gebracht waarop de meest voorkomende wintervogels zijn afgebeeld. U kunt in één oog opslag de vogels in uw wintertuin herkennen. Op de achterzijde vindt u een praktische Tuinvogelvoederwijzer. Zo staat bij elke vogel vermeldt welk voedsel u ze kunt aanbieden. Bestel nu de geplastificeerde Voederwijzer met herkenningskaart ‘vogels in de winter’ voor € 2,95.

 

Bestellen

Geïnteresseerd? Stuur dan een briefkaart naar Tringa Paintings, postadres: Oleander 35, 3904 LN Veenendaal, of mail naar: info@tringa-paintings.nl. Op onze website www.tringa-paintings.nl vindt u ook nog andere herkenningskaarten.

 

 

Voor diegenen die al die tuinvogels al (een beetje) kennen: vergeet niet mee te doen aan de  tuinvogeltelling a.s. weekend ( 22 of 23 januari)! Best leuk om eens te noteren wat er in een uurtje tijd allemaal in uw tuin bezoekt. zie www.vogelbescherming.nl

 

Op dezelfde site kunt u ook doorklikken naar www.beleefdewinter.nl , een nieuw initiatief van de Vogelbescherming. Hierop  kunt u zien wat er in een vogelwintertuin ergens in Nederland zoal langs komt in deze koude maanden. Hoewel de beelden niet allemaal fantastisch zijn zeker leuk om te zien en nuttig om zo wat tuinvogels  te leren kennen.  

 

 

Naar boven

 

 

Nog meer zaden:

De zadenlijst Wilde planten 2011 van de KNNV is ook weer uit, met een keur aan mooie, interessante  bijzondere soorten  met prachtige Nederlandse namen als wolverlei, bilzekruid, morgenster, wouw en besanjelier , rapunzel. Al deze planten kun je in je eigen tuin opkweken om daarna te genieten van vlinders en vogels die van de nectar en zaden komen eten.

Op de lijst wordt van elke soort vermeld welke grondsoort en standplaats gewenst is.

Ook allerlei mengsels (voor 4 m²) voor een vlinderrijke tuin, schaduwtuin of een blauw-roze tuin zijn verkrijgbaar.

De zaden kosten €1,- per zakje voor 2-3 m² en kunnen per post, telefoon of email worden besteld.

De 28 pagina’s tellende lijst bevat 382 soorten en is vanaf 15 januari gratis in te kijken of te downloaden van www.knnv.nl/hoorn (zoeken onder De Hoornbloem). Wanneer  u € 3,- overmaakt op giro 369 2553 van KNNV natuurinfocentrum De Hoornbloem te Zwaag onder vermelding van uw adres  en ‘zadenlijst 2011’  krijgt u deze lijst zo spoedig mogelijk thuisgestuurd.

Naar boven

  

 

Cursus

 

In Bezoekerscentrum Gooi en Vechtstreek van Natuurmonumenten in s-Graveland exposeert nog tot 9 december Jasper de Ruiter.  Deze natuurillustrator levert al 10 jaar, via zijn bureau Tringa-paintings, werk aan allerlei natuurorganisaties. Zijn tekeningen en aquarellen getuigen van een grote liefde voor de natuur en een scherp waarnemingsvermogen. De precisie waarmee zijn illustraties zijn uitgewerkt maken ze uitermate geschikt voor educatieve doeleinden en worden dan ook veelvuldig gebruikt voor herkenningskaarten, en dergelijke. Deze jubileumexpositie laat zijn mooiste tekeningen en aquarellen te zien. Kijk voor meer informatie op zijn website www.tringa-paintings.nl.

 

 

Nr. 2 
januari 2011

In dit nummer

 

 

 

Zaadplanten

Meer zaden

Cursus

 

 

 

 

 

 

 


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Naar boven

Volgende Nieuwsbrief

De volgende nieuwsbrief verschijnt naar verwachting in april 2011

Nieuwsbrief Vriendenkring Natuurlijk Tuinieren/Jaargang 10, januari/februari 2011

Tekst: Cecile Kuipers, AVVN