Nieuwsbrief Natuurlijk Tuinieren - augustus 2011

Hadden we al in april dit jaar een vroege ‘zomer’, de herfst lijkt dit jaar eveneens voortijdig begonnen. Niet alleen door het weer krijg je dat idee,  (we hebben al heel wat  stormachtige en buiige dagen gehad) maar ook als je kijkt naar de bomen.  Lijsterbes en vlier hangen nu al vol met rijpe bessen en appel- en perenbomen laten al weer hun eerste vruchten  vallen.  Volgens de deskundigen is het fruit wel 3 weken vroeger dan normaal  en hebben we dat te danken aan het uitzonderlijk  warme voorjaar. 

Gelukkig is het dus nog niet echt herfst en kunnen we als het een beetje meezit nog een aantal  mooie nazomerweken krijgen. En de herfst daarna is ook een heerlijke periode, vind ik zelf altijd. Tijd om te genieten van alle overdaad in de eigen tuin, en om her en der in het land wat oogstfeesten en andere activiteiten  te bezoeken.

NAZOMER- EN HERFSTUITJES

Landelijke Appelplukdag
Ondanks de vroege oogst van dit jaar is deze toch pas op 17 september. Een dag om eens een kijkje te nemen bij de moderne fruitbedrijven. Fruittelers leggen die dag uit wat zij doen om de lekkerste en mooiste appels te produceren. Het publiek kan rondkijken  in de boomgaard, zelf een appeltje plukken en proeven deelnemen. Ook sappen, jammen, wijnen en taarten staan klaar om geprobeerd te worden.

En ook de vroege appels zijn er vast nog te proeven, dankzij de moderne koelcellen, waarin u eveneens een kijkje kunt nemen. Zie www.nederlandbloeit.nl/deboomin.

Lezing Fruitteeltmuseum
Bent u allergisch voor appels, dan is er goed nieuws. Via klassieke en moderne veredelingstechnieken proberen veredelaars appels te ontwikkelen die minder of geen allergische reacties opwekken. In het fruitteeltmuseum aan de Annie M.G.Schmidtsingel 1 in Kapelle wordt hier op zaterdag 29 oktober een lezing over gegeven door onderzoeker Rien van der Maas. Na de lezing kunnen de nieuwe appelrassen worden geproefd.  De lezing start om 11.00 uur en duurt tot 13.00 uur.  Kosten: € 7,50 p.p., incl. entree. Gratis voor donateurs en kinderen. Voor meer informatie: zie www.fruitteeltmuseum.nl

Workshops in Renkum
De ommuurde Tuin in Renkum organiseert op zaterdag 27 augustus een workshop ‘Stoken, roken en koken’, waarin o.a. aandacht voor grillen en poffen van groenten. Om  13:00 uur is er bovendien een kleine aardappel proeverij met soorten als Rattes d'Ardeche, Pink Fir Apple, Rode Emma, Blauwe Elise en Charlotte.

Op 15 oktober is er de workshop ‘Back to your Roots’, waarin men aan de slag gaat met wortel- en knolgewassen als aardpeer, crosne, knolselder, pastinaak en wortelpeterselie.
Zie www.ommuurdetuin.nl.

Rondleidingen Historische Groentenhof
Ook de Historische Groentenhof, in  Beesel, in Limburg, weliswaar niet echt naast de deur, is een bezoekje waard. Jac Nijskens begon hier in  2004 met de teelt van allerlei ouderwetse, vergeten groenten. Inmiddels heeft hij assistentie van een team van vrijwilligers en worden er zo’n 350 historische groentenrassen  geteeld.  Nog tot  oktober zijn er op zaterdag en zondag om 13.00 en 15.00 uur inlooprondleidingen.  Dus maak hier eens kennis met Het ‘Buggenummer Muuske’, de ‘Chioggia’biet,, het eeuwig moes, of de gele  ‘van Mollestaart’peen.   Kosten  van de rondleiding € 5,00.  Er zijn ook boeken en zaden te koop. En op het terras kunt u o.a. een heerlijke worteltjestaart proeven.  Zie www.vergetengroenten.nl

Het Tuinpad Op
De stichting Het Tuinpad Op organiseert al jaren in het voorjaar open tuinendagen in het noorden van het land: Groningen, Drenthe en zelfs Noord-West Duitsland. Dit jaar heeft de stichting voor het eerst ook een Herfsttuinenmarathon, en wel op 1 en 2 oktober. Tijdens deze dagen kunt u  een groot aantal particuliere tuinen bezoeken. Juist in de herfst zijn heel veel tuinen zijn prachtig, met herfstbloeiende planten en siergrassen, verkleurend blad en volop bessen en fruit. De lijst met de deelnemende tuinen staat binnenkort op  www.hettuinpadop.nl.

Het AVVN organiseert dit najaar enkele boeiende lezingen.

Lezing  ‘Wie bewaart, die heeft wat’  - op zaterdag 24 september.
Hebt u behoefte aan nieuwe kookideeën om de overvloedige oogst uit eigen tuin te verwerken? Laat u eens inspireren door oude recepten. Christianne Muusers (van Coquinaria), specialist in oud-Nederlandse en Europese middeleeuwse kooktechnieken en recepten, geeft een lezing over de geschiedenis van het conserveren van voedsel en groenten als wortel, pastinaak, kool en artisjokken, met een proeverij na afloop. Zij zal tevens vragen beantwoorden over het bewaren en conserveren van groenten.
De totale activiteit duurt van 14.00 tot ca. 16.00 uur. Entree vanaf 13.45 uur.  Deelname kost € 10,00.
Vooraf opgeven is noodzakelijk, uiterste datum hiervoor is 19 september.

Lezing ‘Verwilderingsbollen’ -  op zaterdag 8 oktober
Tuinieren is vooruitzien. Wilt u het komend voorjaar kunnen genieten van een vroege bloemenpracht,  dan is het zaak om al in oktober de voorjaarsbollen in de grond te stoppen. Bloembollendeskundige Rita van der Zalm reikt u deze middag allerlei tips aan over het toepassen van verwilderingsbollen in uw tuin. Aan de hand van een serie dia’s laat zij u zien wat er allemaal mogelijk is.  Zij zal u beslist weten te boeien met haar verhalen, en u inspireren tot  het maken vaneen prachtige voorjaarstuin.
De lezing duurt van 14.00 tot 16.00 uur. Na afloop zijn er bollen te koop. Entree vanaf 13.45 uur. Deelname kost € 10,00. Vooraf opgeven is noodzakelijk, uiterlijke datum 3 oktober.
Beide lezingen worden gehouden in het AVVN gebouw, Vogelvlinderweg 50, 3544 NJ, UTRECHT. U kunt zich aanmelden via een mail naar info@avvn.nlof door te bellen: (030) 670 13 31.

Nog meer  tips voor uitjes: 
Het Festival of Rare Plants, Kasteel Hex, België op 10 en 11 september:  www.hex.be
De Oogstfair van kwekerij de  Boschhoeve, wolfheze op 17 september:  www.dinekelogtenberg.nl
Het Rotterdamse Oogstfestival op 17 september: www.rotterdamseoogst.nl
Moestuindag, Twickel, Delden op 18 september:  www.twickel.nl

ANDER NIEUWS

AVVN-tuinbemestingsactie
Het najaar en de winter vormen een goede periode om u op de hoogte te stellen van de voedingstoestand van uw tuin. Is de bodem te rijk aan voedingstoffen of is er soms een gebrek aan een belangrijk mineraal? En hoe zit het met de pH-waarde? Allemaal factoren die goed moeten zijn om een gezonde groei van de planten en gulle oogst te kunnen bewerkstelligen. Steek zelf een grondmonster en stuur dat op naar het AVVN voor analyse en aansluitend bemestingsadvies. Hoe u dit precies moet doen, staat op het aanvraagformulier op onze website: www.avvn.nl/natuurlijk-tuinieren/bodem-en-bemesting/bodemonderzoek Vrienden van de Vriendenkring Natuurlijk Tuinieren betalen geen € 60,-- maar slechts € 45,--.

E-magazine Smultuin
Kent u het digitale tijdschrift Smultuin al? Dit geesteskind van Claudia Reina staat boordevol informatie over (moest)tuinieren, oogstverwerking, tuinbeestjes, boekentips, tips voor uitjes, informatie over kwekerijen, enz. enz.
Voor € 27,50 per jaar kunt u lid worden van de Smultuinclub. U ontvangt dan 12 maal per jaar het E-magazine als  PDF in uw mailbox. Het is mogelijk een proefexemplaar aan te vragen. Kijk eens op www.smultuin.nl.

Nieuw natuurtijdschrift Roots
Sanoma Media lanceert donderdag 25 augustus een nieuw natuurmagazine: Roots. De eigentijdse opvolger van Grasduinen.Hoofdredacteur Fanny Glazenburg: ‘Na 32 jaar Grasduinen is het tijd voor vernieuwing. Roots speelt in op de behoefte van een grote groep – vooral jongere – mensen, de behoefte aan een rustpunt in de hectiek van alledag. En waar vind je dat beter dan in de natuur? De slogan van Roots is dan ook: Dicht bij de natuur, dicht bij jezelf’. Roots richt zich zowel op mannen als vrouwen vanaf 35 jaar. De opvolger van Grasduinen heeft een compleet nieuw uiterlijk,  maar behoudt de succesvolle Grasduinen-elementen. Daarnaast zal urban nature een veel grotere rol gaan spelen. Roots is dikker, heeft een luxe, frisse uitstraling en biedt bij elk nummer leuke extra’s zoals uitneembare route- en ansichtkaarten.  Op vrijdag 26 augustus ligt Roots voor € 5,95 in de winkel.

Nieuwe brochure 'Vaste planten in het openbaar groen'
In het Nederlands openbaar groen worden nog  weinig vaste planten gebruikt  omdat ze veelal worden gezien als duur en veel onderhoud vragend.  Inmiddels zijn er nieuwe beheermethoden ontwikkeld en nieuwe soorten in de praktijk uitgetest. Daarmee zijn nu onderhoudsarme beplantingen te maken, die zelfs goedkoper uitpakken dan een heestervak of gazon. Dat biedt veel  nieuwe mogelijkheden voor het gebruik. Bovenstaande blijkt uit het onderzoek van Praktijkonderzoek Plant en Omgeving (PPO) met financiering van het Productschap Tuinbouw. De onderzoeksresultaten zijn verwerkt in de brochure ‘Vaste planten in het openbaar groen’, uitgegeven door Plant Publicity Holland.
Voor wie te maken heef t met openbaar groen, of de inrichting van grotere tuinen uiteraard ook, is deze brochure, waarin uitgebreid  wordt ingegaan op allerlei aspecten van het werken met vaste planten,  een aanrader. U kunt hem bestellen door storting van  € 5,00 op giro rekening 14533 ten name van Plant Publicity Holland in Boskoop, met referentie ‘Vaste planten boek’ en met vermelding van uw adres. Bij een afname van 20 stuks of meer is de prijs euro 3,00 per boekje.

Muggen
Vanwege de grote hoeveelheid regen die er in juli is gevallen en de oplopende temperaturen in augustus verwachten de deskundigen de komende tijd een muggenplaag in Nederland. Stilstaand water dat opwarmt is een ideale broedplaats voor muggen. In een natuurlijk aangelegde vijver zal het zo ver niet komen,  want daar zijn de muggenlarven een makkelijke prooi voor vissen, padden, kikkers, en salamanders.  Maar giet bakken dus liever op tijd leeg of dek ze af, zodat er door de muggen geen eitjes in gelegd kunnen worden.
Gebruik om u te beschermen tegen muggen geen middel met DEET, maar liever een middel op basis van natuurlijke stoffen, zoals bijvoorbeeld Picksan, met natuurlijke geurextracten.  Het voordeel, behalve dat dit gezonder is, is dat muggen hiertegen niet resistent worden.

Spinnen
In diverse moderne stadswijken zijn er ook weer spinnenplagen gesignaleerd. Reden hiervan is het gebrek aan groen in deze wijken. Bestaande bomen zijn hier veelal gerooid  en het duurt wel even voor de nieuw aangeplante exemplaren - als ze al aangeplant worden - weer een redelijke omvang hebben. Tot zolang zie je in deze wijken weinig vogels en vleermuizen, en dat zijn dé opruimers van veel insecten en spinnen.

Bomen
Onnodig om u te vertellen dat het belangrijk is in uw tuin één of meer bomen te planten,  want dat hebt u - als natuur-  en tuinliefhebber - natuurlijk al lang gedaan.  Maar mocht u denken over de aanschaf van een nieuwe boom, wacht dan niet tot de herfst. Het is nu een prima tijd om bij de kweker een boom uit te zoeken.  Kleinere boompjes worden in containers verhandeld, maar de grotere exemplaren staan bij de kweker  in de volle grond en hebben over het algemeen een beter ontwikkeld wortelgestel. De bomen staan nu nog in het blad, waardoor u een goed beeld krijgt van de verschillende soorten en exemplaren. Meestal kunt u de boom van uw keuze laten reserveren. De kweker bezorgt uw boom dan in de herfst, als het blad gevallen is.

Kijk ook eens op www.bioboomkwekerijen.nl voor biologisch gekweekte bomen. Deze  zijn opgekweekt zonder chemische bestrijdingsmiddelen, niet opgejaagd met kunstmest en  daarom vaak sterker en beter bestand tegen ziekten en plagen.

Vleermuizen
En wilt u de vleermuis een handje helpen, overweeg dan eens om een vleermuiskast op te hangen in uw tuin. In de folder ‘Vleermuizen -  ook in uw tuin’, dit jaar uitgegeven door de Zoogdierenvereniging (en te bestellen of te downloaden via www.zoogdiervanhetjaar.nl) staan twee bouwtekeningen: één voor een vleermuiskast om in een boom te hangen, en één voor tegen de muur. Kijk dan gelijk even naar de informatie over de Nacht van de Vleermuis op 26 en 27 augustus!

‘Ratjetoe’ voor de jeugd
Vleermuizen vinden we nog wel interessant, maar hoe zit het met onze verhouding met  echte muizen? En ratten? Vinden we ze niet eng, dan toch in ieder geval al gauw ergerlijk vanwege hun geknaag aan onze planten en oogst.  Maar toch, het zijn ook medebewoners van onze tuin, en het is misschien best aardig om daar eens iets meer van te weten.
‘Ratjetoe, over  muizen, ratten hamsters, bevers en andere coole knagers’  geschreven doorGeert-Jan Roebers is geschreven voor de jeugd vanaf 10 jaar, maar ook voor ons volwassenen best interessant. Aan de orde komen biologie, gedrag, verspreiding en de relatie tussen knaagdieren en mensen, vroeger en nu, als vijand of vriend. Daarnaast geeft Ratjetoe tips hoe je deze schuwe beestjes zelf in de natuur - of in je tuin - kunt waarnemen en herkennen. Het boek staat vol mooie foto’s en interessante weetjes.

KNNV, ISBN: 9789050113717, prijs  € 17,95.