MARCEL VAN ENGELEN

AMSTERDAM - De zogenaamde vieze bedrijven Cargill, Amfert, Igma en Eggerding blijven de komende decennia gevestigd in het Westelijk Havengebied. Ook de volkstuinen van Amstelglorie bij de Utrechtsebrug en sportpark De Eendracht (Osdorp) blijven tot 2030 behouden. Sportpark Drieburg (Watergraafsmeer) is veilig tot 2010.

Dat zijn de belangrijkste wijzigingen die PvdA-wethouder Duco Stadig (Ruimtelijke Ordening) heeft moeten doorvoeren in het structuurplan, waarin de inrichting van de stad wordt vastgelegd voor de komende dertig jaar. Stadig wilde in of nabij de genoemde gebieden woningen laten bouwen, maar het verzet daartegen bleek te sterk.

Om toch aan de ambitie vast te houden van vijftigduizend extra woningen, komen daarom andere delen van de stad in beeld. Nieuw is het Marineterrein bij het Scheepvaartmuseum, waar volgens de PvdA ruimte is voor duizend woningen als de Marine vertrekt. Verder lijkt het erop dat de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat zullen moeten wijken, voor drieduizend woningen. Het college van b. en w. wil daar uiterlijk in maart uitsluitsel over geven.

Terreinen die in de nieuwste plannen al zijn opgeofferd, zijn het volkstuincomplex Schellingwoude, het terrein van Akzo en het Gemboterrein. Alledrie liggen ze aan de noordelijke IJ-oever in het oosten, waar drieduizend woningen zijn gepland.

Aan de noordelijke IJ-oever in het westen komen vanaf het Shell-terrein tot aan NDSM tienduizend nieuwe woningen, wat minder opmerkelijk is omdat daarvoor reeds plannen bestonden. Verder verdwijnt het sportpark Transformatorweg in West en wordt onderzocht of er in het gebied tussen Amstelstation en AMC in Zuidoost 2500 woningen extra kunnen worden gebouwd naast de reeds geraamde 2500. Dit betekent onder meer dat Sportpark Drieburg na 2010 wel eens zou kunnen sneuvelen.

De verdwijnende volkstuincomplexen Ons Buiten en Lissabon en sportpark Sloten, gelegen in het gebied Nieuwe Meer in het zuidwesten van Amsterdam, zullen nog intensiever worden bebouwd, wat enige honderden woningen extra oplevert.

Niettemin blijft het sterk de vraag of de benodigde 50.000 extra woningen in 2030 (waarin bijvoorbeeld ook IJburg en de Zuidas is opgenomen) worden gehaald. Om wat meer ruimte te creëren heeft het college van b. en w. besloten het Geuzenbos en de volkstuinen van De Bretten (Geuzenveld) buiten de hoofdgroenstructuur te houden, wat betekent dat het voortbestaan van dit groen op lange termijn niet is gegarandeerd. De Osdorper Bovenpolder, die daar iets ten zuiden van ligt, wordt na 2010 een bedrijventerrein.

De belangrijkste tegenvaller voor Stadig is het behoud van bedrijven als Cargill en Amfert in de Vlot- en Coenhaven. Het ene bedrijf heeft er eiwit-en soja-fabrieken staan, het andere bedrijf doet in kunstmest. Ze veroorzaken geluids-, geur- en stofoverlast voor de omgeving. Stadig had ze daarom graag verplaatst richting Afrikahaven, verder in het westen, waar hij een 'industriereservaat' voor ogen had. Het niet doorgaan daarvan betekent dat ook aan de directe overkant van het IJ in Noord geen woningen kunnen worden gebouwd.

''De gemeente heeft eieren voor haar geld gekozen,'' zegt Jop van Zelm van Eldik, woordvoerder van Cargill en dochteronderneming Igma. ''Ze had ons moeten uitkopen, maar daar heeft de gemeente geen geld voor. Het zou in de honderden miljoenen euro's gaan lopen. Bovendien bleven we volgens het plan van Noord-Holland gewoon zitten. De gemeente Amsterdam haalt gewoon bakzeil.''

Van Zelm van Eldik wijst op het juridische gevecht dat zijn bedrijf, ondanks de structuurplanwijziging, nog steeds voert met de gemeente. De Raad van State buigt zich begin volgend jaar nog over een bestemmingsplan voor duizend woningen in het havengebied, op een kilometer afstand van Cargill. ''Onze situatie is dus nog steeds onzeker. Ik vrees dat we in een zelfde situatie komen als Schiphol.''

Havenwethouder Mark van der Horst (VVD) is niettemin tevreden. ''De bedrijven die nu blijven nemen een flink deel van de havenactiviteiten voor hun rekening. Als we ze hadden uitgeplaatst, hadden ze misschien gekozen voor Antwerpen of Zeebrugge.''

Copyright: Het Parool