Op het moment dat ik deze nieuwsbrief schrijf, is het onverwacht nog even prachtig weer. Ruim 20 graden, maar liefst . In je T-shirtje kun je naar buiten.  Als je niet beter wist zou je denken dat het zomer was.  Een laatste mooie opleving voor de herfst definitief toeslaat.  Die is overigens al duidelijk aanwezig: we staan al weer in het donker  op,  de bomen en heesters kleuren in alle tinten,  vooral sommige esdoorns, het krentenboompje en de amberboom verkleuren nu prachtig:  bijna geen bloei meer in de tuin, maar toch een overdaad aan kleuren.

Ook paddenstoelen staan er op het moment volop. Om die te zien hoef je niet eens naar het bos. Ook in de tuin kun je allerlei soorten aantreffen:  zoals bijvoorbeeld inktzwammen op het grasveld of zelfs de rood met witte vliegenzwammen, die ik hier  vanmiddag zag in een tuin vlak bij ons AVVN-gebouw, groeiend onder een berkenboom.  Op oud snoeihout van  vlier groeien soms judasoren.

Het tuinseizoen loopt om deze tijd wel een beetje af. De meeste oogst is binnen. Ruim uw tuin niet al te netjes op, en laat het vallende blad, voor zover het niet op het gras ligt, lekker liggen.  Dat geeft de vorstgevoelige planten een lekker winterdek.  En het geeft allerlei nuttige beestjes de gelegenheid  zich te verschuilen voor de vorst. Laat ook bloeistengels om die reden staan. Bovendien een prachtig gezicht straks als het gaat vriezen.  Wit berijpt of met een sneeuwdek kan de tuin er dan ook in de winter nog prachtig uitzien. 

Vergeet niet nog bollen te planten  voor het komende voorjaar! Dat kan nog tot en met november, mits het niet te nat is en er nog geen vorst in de grond zit. Maar daar ziet het op dit moment nog niet naar uit.  

Bollen planten

Het planten van de bollen is niet erg moeilijk, maar hier toch enkele tips:

• een mooie plek om bollen te planten  is onder bomen en bladverliezende struiken.  Hier hebben ze in het voorjaar, als het blad nog niet is uitgelopen, voldoende zon om te gaan bloeien, maar staan ze niet gauw te nat en krijgen ze in de herfst vanzelf een winterdek.
• spit de plek waar de bollen komen goed om, verbeter deze met bladaarde, zodat de grond lekker rul is. Op erg kleiige grond kan ook wat zand worden toegevoegd  voor een goede drainage.
• plant de bollen liever niet in rijen maar in nonchalante groepjes. Strooi ze  hiervoor uit op de plek waar u ze wilt en plant ze waar ze terecht komen.  Dat geeft een natuurlijk aanzicht.
• bedenk ook dat de bolgewasjes  voor in grotere groepen  van één of enkele soorten het mooist tot hun recht komen.
• let bij het planten goed op de aanbevolen plantdiepte die op de verpakking vermeld staat. Grote bollen worden doorgaans dieper geplant dan kleine bolletjes.  
• Voor het planten van sneeuwklokbolletjes is het inmiddels  te laat. Deze kunnen het best zo vroeg mogelijk, dus al in september,  geplant worden.  Het zijn bolletjes die namelijk nogal uitdrogen als ze langer boven de grond liggen, waardoor  de opkomst vaak tegenvalt. Om die reden worden  sneeuwklokken ook wel bloeiend verhandeld.  Ga hiervoor in februari  bijvoorbeeld naar het Sneeuwklokjesgala  bij de Zaanse Schans: www.sneeuwklokjesgalal.nl of naar het sneeuwklokjesfeest  op de Boschhoeve in Wolfheze: www.deboschhoeve.nl.
• biologische bollen kunt u bestellen bij Hoeve Vertrouwen: www.ecobulbs.nl
• Bemesten is niet nodig,  want alle voeding die het bolgewas nodig heeft is al aanwezig in de bol. Pas in het voorjaar na de bloei mag u wat bemesten zodat nieuwe bollen gevormd kunnen worden voor het volgend jaar. 

Ook heel leuk: zet wat hyacinten of narcissen in een pot om voor te trekken voor de kerst. U kunt de bollen in zand of grind zetten, of in een mix van potgrond en zand in een verhouding van 2 op 1.  Ze mogen bovenin de pot geplant, want hoeven in dit geval niet beschermd te zijn tegen de vorst .

De aarde hoeft maar een heel klein beetje vochtig te zijn, te veel water verdragen de bollen niet. Zet de pot op een  donkere plek, bij een  temperatuur van 10 – 12 graden,  tot de neuzen 5 cm. hoog zijn. Dit duurt ongeveer 6 weken. Daarna kunnen de bollen in de kamer gezet worden om te bloeien.
 

Bomen planten

Vanaf november, als het blad van de bomen gevallen is, is het ook tijd om nieuwe bomen te planten.

Op www.bioboomkwekerijen.nl  vindt u enkele biologische kwekerijen  waar ook particulieren terecht kunnen, bijvoorbeeld Bomenland Schiphorst in Bennekom: www.bomenland.nl (laanbomen en heesters) en De Sterappel in Varik:  www.desterappel.nl  (fruitbomen).

Ook bij De vrolijke Noot  kunt u terecht voor allerlei fruitbomen : www.devrolijkenoot.nl.
 

TIPS VOOR UITJES

De komende tijd is er op tuingebied nog allerlei leuks te doen in het land:

Volkstuinvakbeurs Groene Passie

Van 22 t/m 25 november 2012 vindt in Apeldoorn  De Volkstuinvakbeurs GroenePassie plaats. Een primeur: het  is de eerste beurs voor natuurvriendelijk hobbytuinieren. Wij juichen dit initiatief van harte toe en zijn vanaf het begin bij de organisatie betrokken: het is een  goede zaak dat via deze beurs nog meer tuiniers oog krijgen voor natuur en milieu in eigen tuin en wij kunnen u de beurs van harte aanbevelen.

In de Americahal in Apeldoorn treft u alles aan wat maar met hobbytuinieren te maken heeft: plantmateriaal, zaden, gereedschappen en andere attributen, maar vooral is de focus gericht op het vergroten van de uw kennis over het natuurvriendelijk inrichten en onderhouden van de tuin. Er zijn tientallen interessante inspirerende workshops. Bijvoorbeeld over biologisch tuinieren en/of permacultuur en dak-, balkon- en stadstuinieren.  Een lijst van exposanten vindt u op onderstaande website. Op de beurs  zal tevens een enthousiaste groep tuinliefhebbers van de Eerste Apeldoornse Volkstuinvereniging in samenwerking met het AVVN namens de sector een hobbytuininzending verzorgen.

Voor de jeugd worden spannende verhalen verteld die hun belangstelling voor de natuurvriendelijke hobbytuin aanwakkeren en er is een speciale speelruimte met o.a. een springkussen voor ze ingericht.Zie www.groenepassie.nl

Workshops ‘eetbaar hout’

We hadden het al over ‘spontane’ paddenstoelen in de tuin. Het is ook mogelijk ze zelf te kweken.

Op diverse plaatsen in het land (Amersfoort, Utrecht en Barneveld) worden in november door Groene Takken workshops  ‘eetbaar hout’ gegeven. U krijgt achtergrondinformatie over de paddenstoelen, gaat zelf  een stammetje enten met broed van oesterzwam of shii-take  en kunt ook paddenstoelen proeven.  Zie www.groenetakken.nl

Kruidenworkshops

Voor wie het leuk vind om met de kruiden uit zijn tuin wat extra’s te doen, worden in het Kruidencentrum De Sprenk  (het kennis- en opleidingscentrum op het gebied van gezondheid bevorderende kruiden, wilde planten en voeding)  de komende tijd  twee workshops gegeven:

Op 16 november 2012  van 10.00 tot 16.00 uur: ‘Natuurlijke geuren in en om het huis’ Deelnemers leren hoe ze  met gebruik van kruiden etherische olie kunnen maken, bijvoorbeeld  een geurige kruidenolie voor in de keuken, een verzorgende crème of een middel tegen de muggen.  
 

Op 25 januari 2013 van 10.00 tot 16.00 uur : ‘Kruidenbitters en likeuren’ Tijdens deze workshop maakt u kennis met de verschillende geurige kruiden die geschikt zijn voor in een borrel en u leert hoe je op een eenvoudige manier uw eigen drankje kunt maken.

Kosten € 95,-  per workshop. Dit is inclusief koffie, thee, lunch, (schriftelijk)  lesmateriaal. De producten die u maakt kunt u mee naar huis nemen. Meer informatie en opgave: www.desprenk.nl  of www.natuur-en-gezondheid.nl

Sleedoornlikeur maken

Wie nog meer drankjes wil brouwen is  op zaterdag 10 november welkom bij  Kwekerij Cruydthof in Tricht. Hier leert u tijdens deze workshop hoe u uw eigen sleedoornlikeur kunt maken. Voor alle ingrediënten wordt gezorgd. De bessen worden gezamenlijk geplukt.  Aan het slot van de workshop kunt u uw zelfgemaakte likeur mee naar huis nemen. Prijs: € 39,50  www.cruydthof.nl

Expositie Fr(uit) de Kunst

in het Boomkwekerijmuseum in Boskoop is tot en met 10 november de expositie ‘(Fr)uit de Kunst’ te zien. Een expositie van realistische olieverfschilderijen van oude appel- en perenrassen van Natascha van den Berg  in combinatie met echt fruit.  Behalve dat de geschilderde appels en peren die ook in het echt te zien zijn, worden er nog meer oude appel- en perensoorten getoond, in totaal ongeveer veertig verschillende soorten. In de museumkwekerij worden verschillende groeivormen van vruchtbomen getoond. Daarnaast maakt de collectie appel- en perenbomen van het museum eveneens deel uit van de tentoonstelling. www.boomkwekerijmuseum.nl

Workshops druiven snoeien

Themapark De Westlandse Druif organiseert in de maand november twee workshops druiven snoeien. U kunt kiezen tussen 10 en 17 november 2012. Beide workshops vinden plaats tussen 9.30 en 12.00 uur.  De workshops, waarin u de nodige tips en trucs leert, bestaan uit een theorie- en praktijkgedeelte. U heb tevoren geen specifieke kennis van de druiventeelt nodig. Kosten  € 15,00 . kunt zich opgeven bij de receptie van Themapark De Westlandse Druif, Vlotlaan 535 in Monster.  Of u meldt u aan via telefoonnummer 0174-248787 of info@westlandsedruif.nl

Kerstversieringen maken

Tot slot onze eigen workshop voor de jeugd Kerstversieringen maken op woensdagmiddag 19 december  in ons Centrum voor Tuin en Natuur aan de Vogelvlinderweg 50, 3544 NJ Utrecht.

Tijdens deze workshop worden de prachtigste kerstversieringen gemaakt voor de boom of voor het raam. Workshopleidster Joos Maes neemt hiervoor allerlei verschillende natuurlijke materialen mee. De kinderen mogen hiervan, aan de hand van voorbeelden, naar eigen keuze kerstballen, sterren, slingers, engeltjes of diertjes maken. Een natuurlijk zijn er ook rode, zilveren en gouden glitter om alles extra mooi te maken. Ouders hoeven bij deze activiteit niet beslist aanwezig te zijn. Leeftijd: 7 tot 12 jaar. Tijd: 13.30 - 15.30 uur. Prijs: € 5,00. U dient uw kind voorafop te geven, via info@avvn.nl of op 030 – 670 1331.

De volgende nieuwsbrief verschijnt naar verwachting in januari 2013. Samenstelling en Redactie:  Cecile Kuipers, AVVN.

Stelt u ontvangst van onze nieuwsbrief niet op prijs, dan kunt u een bericht zenden aan info@avvn.nl en wij verwijderen u uit ons bestand.